Thứ Sáu, 2 tháng 8, 2019

Làn sóng nhập tịch cầu thủ ở Trung Quốc

Làn sóng nhập tịch cầu thủ ở Trung Quốc - VnExpress
×
Thứ sáu, 2/8/2019, 08:53 (GMT+7)

Làn sóng nhập tịch cầu thủ ở Trung Quốc

Các cầu thủ ngoại phải bỏ quốc tịch hiện tại và được giáo dục về lịch sử Đảng, văn hóa Trung Quốc.

Lớn lên ở Leytonstone, phía Đông London, nơi David Beckham sinh ra, Nico Yennaris từng ước mong trở thành ngôi sao bóng đá lừng danh như cựu đội trưởng tuyển Anh. Một giấc mơ thường thấy ở hàng triệu đứa trẻ khác. Có bố là người Cyprus, mẹ người Trung Quốc, Yennaris khởi đầu không tồi. Bảy tuổi, Yennaris nhập lò đào tạo trẻ của Arsenal, sau đó khoác áo đội U17, U18 và U19 Anh. Giấc mơ đạp cỏ siêu hạng Anh của tiền vệ sinh năm 1993 ngỡ rất gần, nhưng một loạt chấn thương từ năm 2014 đến 2017 đã cướp đi tất thảy. Yennaris bị Arsenal thanh lý hiệp đồng, rồi mất vị trí ở cả đội hạng dưới Brentford. Ở bước đường cùng, tiền vệ này phải tìm một cách ít nào ngờ để tỏa sáng.

Tháng 1/2019, Yennaris cập bến Quốc An Bắc Kinh, sau khi chối từ lời mời của AC Milan. Do pháp luật Trung Quốc không ưng ý công dân sở hữu hai quốc tịch, tiền vệ cao 1m75 hủy quốc tịch Anh ít tuần sau đó. Yennaris nhập tịch Trung Quốc, đổi tên thành Lý Khả và trở thành cầu thủ nhập tịch đầu tiên ghi bàn ở Super League. Tháng 3/2019, Lý đi vào lịch sử khi trở thành cầu thủ nhập tịch trước tiên thi đấu cho đội tuyển Trung Quốc, trong trận giao hữu với Philippines tại China Cup.

Lý Khả không phải trường hợp độc nhất vô nhị trong làn sóng nhập tịch Trung Quốc thời kì qua. Tháng 1/2019, John Hou Saeter (có mẹ là người Trung Quốc), bỏ quốc tịch Na Uy, nhập tịch Trung Quốc, và lấy tên Hầu Vĩnh Vĩnh. Hầu cũng đến Quốc An Bắc Kinh và chờ ngày được HLV Marcelo Lippi cất nhắc lên tuyển, cùng với hai ngôi sao Brazil (Ricardo Goulart, Elkeson) - những người không có gốc tích Trung Quốc, nhưng được chính phủ nước này bật đèn xanh cho việc nhập tịch. Họ sẽ là những cột trụ cho chiến dịch vòng loại World Cup 2022, sau khi chơi bóng đủ 5 năm ở tổ quốc đông dân nhất thế giới - quy định của FIFA để một cầu thủ lấy hộ chiếu mới.

Quyết định trọng dụng những cầu thủ Hoa kiều và nhập tịch gây phản ứng trái chiều trong dư luận Trung Quốc, song song đặt ra những câu hỏi về bản sắc của đội tuyển bóng đá nước này. Cameron Wilson, chuyên gia bóng đá làm việc lâu năm ở Thượng Hải, cho biết: "Người Trung Quốc luôn rạch ròi về những thứ thuộc về Trung Quốc và những thứ không phải. Làn sóng nhập tịch cầu thủ một cách ào ạt sẽ gặp trở lực lớn từ tinh thần hệ của người Trung Quốc".

Lý Khả (trái) trong màu áo đội tuyển Trung Quốc.

Cầu thủ nước ngoài trước tiên đến Trung Quốc chơi bóng là cựu tiền vệ người Thụy Điển, Pelle Blohm. Năm 1995, ông gia nhập Vạn Đạt Đại Liên (nay là Thực Đức Đại Liên), một CLB ở Đông Bắc Trung Quốc. Ông nhớ lại: "Ngày tôi đến, gió Siberia thổi mạnh từ vịnh. Mùa đông ở đó rất lạnh nhưng không có tuyết. Cảm giác chẳng dễ chịu chút nào".

Vào thập niên 1990, bóng đá Thụy Điển chưa phát triển. Giới cầu thủ đa phần phải làm thêm việc bán thời kì, với thu nhập cập kênh. Blohm thèm khát có một cuộc sống bóng đá đúng nghĩa và quyết định dấn thân vào cuộc phiêu lưu tới vùng Viễn Đông. Ngày ông tới Trung Quốc, bóng đá chuyên nghiệp đang ở năm thứ ba tại đây. Blohm được hít thở không khí bóng đá ở giải A1, cấp cao nhất của Trung Quốc, tương đương Super League giờ. Theo lời Blohm, sân vận động của Đại Liên có sức chứa lên tới 55.000 chỗ, và thường đón không dưới 35.000 mỗi trận. Đó là điều mà mỗi cầu thủ chuyên nghiệp đều ao ước.

Nhưng mộng đẹp của Blohm bị dập tắt chỉ sau vài ngày. Ông được đề nghị cắt tóc ngắn, theo đúng thông lệ và quy định của bóng đá Trung Quốc. Cựu danh thủ này nói thêm: "Trong khoảng hai tháng đầu, CLB không giúp tôi tìm phiên dịch. Mọi thứ thật tệ khi chẳng ai nói tiếng Anh hay bất cứ tiếng nói quốc tế nào ở đó. Họ chỉ giao tiếp bằng tiếng Trung. Cầu thủ hút thuốc và uống rượu rất nhiều. Sân bóng lớn nhưng mặt sân khá tệ, và không có phòng thay đồ. Chúng tôi luôn được đề nghị ở trạng thái sẵn sàng từ trong khách sạn. CLB đáp ứng yêu cầu trả lương bằng USD cho tôi, nhưng trong nhiều ngày, tôi chẳng thể tìm thấy nhà băng nào có thể đổi ngoại tệ".

Blohm (tóc dài) trong màu áo Đại Liên.

tỉnh thành Đại Liên lúc đó có khoảng năm triệu dân, và gần như không tiếp xúc với phương Tây. Theo lời Blohm, không có bất cứ quán cafe, những thương hiệu quốc tế, hay thậm chí là bánh hamburger tại đấy. Ông hiếm khi gặp người nước ngoài trong thời gian chơi bóng ở đây. Người Trung Quốc hầu như không du lịch nước ngoài vào thập niên 1990. Bất kỳ nhóm khách du lịch nào, nếu muốn tham quan Trung Quốc, đều cần các công ty lữ hành dẫn và chính phủ duyệt trong khoảng sáu tháng.

"Người dân ở chỗ tôi sống gần như thường có hoặc không biết khái niệm về hộ chiếu. Hầu hết chỉ coi đó là một mảnh bìa cứng, có thể đi nhiều nơi trên thế giới. đích thực, tôi không nghĩ đó là hộ chiếu, mà chỉ tựa như visa xuất cảnh", Wolfgang Georg Arlt, một hướng dẫn viên du lịch người Đức làm việc ở Trung Quốc thập niên 1990, san sớt. "Tôi biết, các cặp vợ chồng Trung Quốc không được ra nước ngoài cùng nhau. Luôn có một người phải ở nhà. Tôi còn nhớ, người Trung Quốc còn nhắc nhau, rằng không nên chuyện trò với người nước ngoài. Nếu tôi muốn hỏi điều gì, chẳng hạn nhà ga ở đâu, họ sẽ không nói mà dẫn tôi đến nơi, rồi làm chỉ dấu".

Sau một năm ở Trung Quốc mà Blohm coi là "quan yếu nhất cuộc đời", ông quyết định ra đi. "Tôi đích thực mỏi mệt", cựu cầu thủ bóng đá nói. Với danh thủ này, việc trường đoản cú quốc tịch Thụy Điển có lẽ là điều viển vông nhất ông từng nghe.

CLB Vạn Đạt Đại Liên của Blohm ở thập niên 1990.

Hè 2008, Trung Quốc chi 40 tỷ USD để tổ chức Olympic Bắc Kinh. Đổi lại, họ giành 51 HC vàng, đứng đầu bảng tổng sắp. Cùng với nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới, thông điệp mà tổ quốc 1,4 tỷ dân đưa ra rất rõ ràng: Trung Quốc muốn là số một về thể thao. Nhưng cho đến giờ, 11 năm sau Olympic Bắc Kinh, họ vẫn vật lộn để phát triển bóng đá. Trung Quốc chưa tham dự World Cup thêm lần nào, kể từ lần ra mắt năm 2002. Tháng 7/2009, họ xếp thứ 108 FIFA, thành tích tối dạ nhất của bóng đá nước này. Nhiều vấn nạn hoành hành ở Trung Quốc, trong đó, dàn xếp tỷ số, tham nhũng, khiến Liên đoàn bóng đá nước này (CFA) phải thành lậpỦy ban đạo đức để làm trong sạch môn thể thao vua.

Là một tình nhân bóng đá và giữ vị trí Phó Chủ tịch CFA từ năm 2011, chủ toạ Trung Quốc, Tập Cận Bình muốn cả nước yêu môn thể thao này giống ông. Nhiều tỷ phú như Jack Ma (Alibaba), Vương Kiện Lâm (Wanda Group)... đã đầu tư hàng trăm triệu USD cho bóng đá, mà nhiều nhất là giải Super League. Các học viện bóng đá được thành lập khắp cả nước. Hàng ngàn chuyên gia và HLV nước ngoài được mời về để dạy những học viên nhí Trung Quốc chơi bóng.

Với dòng tiền ào ạt đổ về, những ngôi sao bắt đầu tìm tới Super League chơi bóng, dù phần lớn họ là những người đã hết thời, hoặc các cầu thủ trẻ không có dịp trình bày hào kiệt ở các giải quán quân châu Âu. Bắt đầu từ năm 2012, cựu cầu thủ Chelsea, Didier Drogba gia nhập Thân Hoa Thượng Hải. Tới năm 2019, cựu tiền vệ Man Utd, Marouane Fellaini cập bến Lỗ Năng Sơn Đông, với phí chuyển nhượng ước tính khoảng 13 triệu USD. Tuy nhiên, tất cả bị lu mờ trước thông báo Gareth Bale muốn rời Real Madrid để ký giao kèo ba năm với Tô Ninh Giang Tô. Nếu thành công, ngôi sao Xứ Wales sẽ nhận 1,2 triệu USD lương lậu mỗi tuần, nhưng vào phút cuối, Real hủy hợp đồng này. So với nhóm cầu thủ nội, cầu thủ ngoại có lợi thế là không bị áp trần lương 1,45 triệu USD một năm khi thi đấu ở Super League.

Số lượng cầu thủ nước ngoài chơi bóng ở Super League năm 2018. Đông nhất đến từ Brazil, với 24 người, chiếm 31% tổng số ngoại binh.

Phát triển bóng đá, với ông Tập, không chỉ dừng lại ở việc lôi cuốn các ngôi sao nước ngoài. Ông muốn tạo ra những cầu thủ Trung Quốc tuấn kiệt. Đó là lý do, CFA ra nhiều quy định cho Super League. trước tiên, mỗi CLB được đăng ký tối đa bốn cầu thủ ngoại, và chỉ được phép đưa ba người vào sân cùng lúc. Cầu thủ ngoại thứ tư, nếu vào sân, phải là người Hong Kong, Đài Loan hoặc Ma Cao. Một số CLB Trung Quốc tìm cách lách luật, chả hạn với trường hợp của cầu thủ gốc Nigeria, Alex Akande. Anh này sống Hong Kong đủ lâu và được cấp quốc tịch Hong Kong. Akande lấy tên tiếng Trung là Ngải Lực Sĩ, và giờ chơi cho Nhất Phương Đại Liên với tư cách một cầu thủ Hong Kong, thay vì ngoại binh.

Thứ hai, những CLB Trung Quốc không được phép mua thủ môn nước ngoài. Quy định này được ban hành từ năm 2011. Thứ ba, các CLB bị đánh thuế 100% nếu mua những cầu thủ trị giá hơn bảy triệu USD. Số tiền thuế này được sử dụng để phát triển cơ sở hạ tầng cho các học viện đào tạo bóng đá trẻ. chung cục, các CLB Trung Quốc Hầu hết sống nhờ túi tiền các tỷ phú. Ở mùa 2019, chỉ một trận đấu, vé được bán hết. Tỷ lệ khán giả tới sân xem bóng đá khoảng 51%, và các đội dự Super League làm ăn không có lãi.

"Những quyết định này giúp cầu thủ Trung Quốc được bảo đảm việc chơi bóng", chuyên gia Wilson nói. "Bóng đá Trung Quốc có rất nhiều tiền, nhưng không thể bù đắp được một tội lỗi quan yếu, đó là Trung Quốc không có văn hóa bóng đá. Đó là thứ mà người ta muốn giấu nhẹm ở giang sơn này. Điều đáng nói, vấn đề này chỉ xảy ra ở bóng đá. Trong một thời kì dài, tôi không tin, nhưng sau khi được tận mắt một số việc, tôi ủng hộ luận điểm này. Ai cũng nghĩ Trung Quốc có tiềm năng lớn phát triển bóng đá, rằng giang san này chỉ như một người đồ sộ đang ngủ, là một mỏ vàng đang chờ phá hoang. Nhưng sự thật không phải vậy. Lấy thí dụ như ở Anh, văn hóa bóng đá ở đó sâu sắc đến nỗi những nước đi sau sẽ mất hàng chục, thậm chí hàng trăm năm để tạo ra một thứ đặc sản tương đương. trẻ con Trung Quốc khi sinh ra, đơn giản là không có bóng đá bao quanh. Câu chuyện 'Bend it like Beckham' (một bộ phim nổi danh nói về cựu thủ quân tuyển Anh) mãi chỉ là mộng ảo".

Hầu Vĩnh Vĩnh là cầu thủ nhập tịch trước nhất có hộ chiếu Trung Quốc.

Trong video giới thiệu về bản thân hôm ra mắt Quốc An Bắc Kinh, Lý Khả nói "chưa bao giờ nghi" về việc từ bỏ quốc tịch Anh, trái ngược hoàn toàn với kinh nghiệm của Blohm về Đại Liên ở thập niên 1990. Anh xem Bắc Kinh là một thành thị lớn, "rất giống với các thị thành như London, Paris hay New York".

"10 năm trước, việc ai đó chọn hộ chiếu Trung Quốc, thay vì hộ chiếu Anh là điều không thể hình dong", Philippe May, Giám đốc điều hành của Arton Capital Singapore san sớt. Theo May, trong 10 năm qua, hộ chiếu Trung Quốc đã tăng đáng kể sức mạnh và vị thế. Công dân Trung Quốc không còn bị hạn chế trong việc chuyển di ra nước ngoài. Arlt, hướng dẫn viên cho khách du lịch Đức thập niên 1990, bổ sung thêm rằng việc nhiều VĐV chọn quốc tịch Trung Quốc bởi những giao kèo béo bở ngoài tầm với của họ ở nhà nước cũ. "Tôi không nghĩ những cầu thủ bóng đá vừa nhập tịch có kế hoạch sống lâu dài, hay định cư hẳn tại Trung Quốc. Điều này rất dễ hiểu. Nếu kiếm được 25 triệu USD trong ba năm chơi bóng ở Trung Quốc, hẳn bạn sẽ vui hơn nhiều nếu chỉ kiếm được một triệu tại Canada hay Bồ Đào Nha", Arlt nhận xét.

Colin Bloomfield, nhân viên tư vấn nhập cư có trụ sở tại Hong Kong, nói rằng việc xin cấp lại hộ chiếu Anh là có thể, nhưng người xin cấp lại cần "cung cấp lý do chính đáng" và "không có gì bảo đảm rằng chính phủ Anh sẽ ưng ý". Ngay chính những cầu thủ nhập tịch, họ cũng bị chia rẽ về quan điểm của người ái mộ. Trên mạng tầng lớp Weibo, phần đông người Trung Quốc phản ứng tích cực với việc Lý Khả, Hầu Vĩnh Vĩnh - các cầu thủ Hoa kiều, có mẹ là người Trung Quốc - trở về khoác áo đội tuyển. Nhưng với Elkeson và Goulart, mọi chuyện phức tạp hơn rất nhiều.

Hồi tháng 3/2019, CFA đã thông báo tới những cầu thủ đã và đang có ý định nhập tịch Trung Quốc phải được giáo dục về các giá trị của Đảng Cộng Sản. Các CLB chủ quản của những cầu thủ này có trách nhiệm ít bằng văn bản lên Liên đoàn về thành tích học tập của mỗi cầu thủ hàng tháng, đồng thời khơi dậy "lòng yêu nước", và sắp xếp cho cầu thủ nhập tịch các khóa học tiếng Trung, lịch sử, văn hóa và bối cảnh xã hội hiện tại. yêu cầu bức với một cầu thủ, nếu muốn xin nhập quốc tịch Trung Quốc, là nhận biết được quốc kỳ, quốc huy và hát quốc ca.

Trong trận ra mắt tuyển Trung Quốc gặp Philippines, Lý Khả hát được Quốc ca Trung Quốc. Anh cũng đang ráng học tiếng Quan Thoại, và đã hoàn tất giấc mơ thời thơ là trở thành ngôi sao bóng đá lừng danh, dù không phải trên đất Anh. Tiền vệ sinh ở London gần như sẽ có suất trong chiến dịch vòng loại World Cup 2022 của Lippi, người vừa trở lại dẫn dắt Trung Quốc và góp phần đẩy mạnh việc nhập tịch cầu thủ.

Lý Khả nói, giấc mơ của anh lúc này là giúp Trung Quốc giành vé dự World Cup. "Trong 20 năm nữa, tôi sẽ kể cho các con nghe là tôi từ đâu đến và tôi đã làm những gì trên thế cục này", anh giãi bày.

Thắng Nguyễn (theo CNN)

on

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)