Tháng 4, trong cái nắng rực lửa gợi nhắc ký ức về thời khắc lịch sử giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, sau 36 giờ vượt trùng dương trên con tàu Kiểm ngư Việt Nam mang số hiệu KN 490, đoàn công tác của đất liền ra thăm cán bộ, đội viên và dân chúng đã cập bến huyện đảo Trường Sa. Góp mặt trong Đoàn công tác số 5 năm 2019, Công đoàn Y tế Việt Nam đã mang những món quà chứa đựng tình cảm ấm áp, nồng nàn của đất liền đến vùng đất linh nghiệm của đất nước để giao lưu và trao tặng cho các cán bộ, đội viên. Đặc biệt, Công đoàn đã đến thăm, tặng quà, bàn thảo kinh nghiệm với hàng ngũ y tế trên các đảo.
BS. Toàn khám bệnh cho người dân.
Khám bệnh giữa trùng khơi...
Đến mới thấy, giữa Trường Sa bát ngát, công tác khám chữa bệnh mang rất nhiều đặc thù mà không một nơi nào trên lục địa có thể so sánh được. Nghe tâm sự của các bác sĩ - chiến sĩ nơi đây, ai trong chúng tôi cũng nghẹn ngào, khâm phục về sự gan dạ, can tràng của những đồng nghiệp mang “quân hiệu chữ thập”. Trong đó, tôi thực thụ ấn tượng về BS. Nguyễn Viết Toàn, người đã sang trọng 4 đợt công tác tại các đảo chìm. Anh mang quân hàm Đại úy và đảm nhận vị trí bệnh xá trưởng đảo chìm Núi Le A. Khi nghe đến đảo chìm - điểm đảo bé nhỏ được xây dựng trên nền san hô nằm dưới mực nước biển, nằm trơ trọi giữa sóng nước biển Đông, hẳn ai cũng mường tưởng ra sự khó khăn bề bộn không thể đo đếm bằng lời. Đây là một trong những đảo chìm thuộc tiền tiêu sườn Đông của quần đảo Trường Sa. Hình ảnh ấn tượng trước nhất về BS. Nguyễn Viết Toàn là làn da rám nắng, cứng rắn già dặn với giọng nói đậm chất miền Trung và nụ cười hồn hậu. Anh dẫn tôi đi thăm cơ sở hạ tầng, các phòng làm việc và trang thiết bị y tế, cơ số thuốc cấp cứu và tranh đấu hiện có tại đơn vị. Cũng như các đảo khác mà tôi đã đến thăm, ở đây, khó khăn nhất của các thầy thuốc, y sĩ trên các đảo là công tác bảo quản trang thiết bị y tế vì hơi nước biển mặn khiến thiết bị nhanh bị han gỉ, hỏng hóc. “Hàng ngày chúng tôi phải vệ sinh, cất giữ, nâng niu các thiết bị, dụng cụ y tế còn hơn cả tài sản quý giá của chính bản thân mình”, BS.Toàn san sẻ.
Ở Trường Sa, ngoài mưa nắng gió bão thì còn thiếu thốn đủ thứ; đặc biệt là nước ngọt. cho nên để có đủ nguồn nước dùng hàng ngày cần phải chắt chiu từng giọt. Trong tình cảnh đó, là người làm nhiệm vụ y tế trưởng trạm xá, BS. Toàn luôn phải cụ, nắm vượt bậc làm tròn nhiệm vụ khám điều trị bệnh nhân, song song phải giữ nguồn nước uống bảo đảm vệ sinh cho cán bộ, chiến sĩ. Trong năm 2018, BS.Toàn đã khám điều trị và cấp thuốc hơn 300 lượt bệnh nhân; trong đó hơn một nửa là ngư gia. Anh Toàn kể: “Có trường hợp bệnh nhân bị lên cơn đau thắt ngực do tăng áp huyết, sau khi cấp cứu ổn định, tôi khuyên ngư gia đó quay về bờ để tiếp kiến điều trị. Sau một thời kì, họ gọi điện cho tôi cảm ơn tập thể cán bộ đội viên trên đảo đã tư vấn, cấp cứu cho họ qua cơn nguy khốn. Thật sự đây cũng là nguồn động viên lớn cho tập thể và đội viên quân y như chúng tôi”.
Câu chuyện giữa tôi và BS. Toàn bị cắt ngang bởi dịch thuật tại khánh hòa một xuồng máy chở 5 ngư gia lên đảo cấp cứu với nguyên cớ nổi mẩn đỏ, ngứa rát do bị dị ứng với sứa biển và tăng áp huyết. Qua thăm khám, BS. Toàn đã tư vấn, căn dặn và cấp phát thuốc miễn phí cho bệnh nhân về thuyền điều trị.
Bên hiên bệnh xá, bàn thảo với tôi, anh Huỳnh Quốc Hùng (46 tuổi, quê ở Quảng Ngãi) là 1 trong 5 ngư dân đến khám lần này, anh liền tù tù đánh cá tại ngư trường sườn Đông quần đảo Trường Sa cho biết, đây là lần thứ hai anh vào trạm xá đảo Núi Le A để khám trong năm nay. Lần trước anh bị chấn thương do vấp vào cột buồm của tàu gây rách da cẳng chân, vào đây được BS. Toàn khâu vết thương và cấp thuốc cho về, anh chỉ cho tôi thấy vết thương đã liền sẹo ở ống quyển. Lần này anh bị nhức đầu vào khám thầy thuốc phát hiện bị tăng huyết áp. “BS. Toàn đã khám, tham mưu và cấp thuốc cho tôi. Thật sự ở giữa biển khơi được gặp một bác sĩ có tấm lòng hiền từ, giỏi về chuyên môn như thế này, phần nào đã làm cho ngư dân chúng tôi yên tâm về sức khỏe để bám biển. Không chỉ tôi mà còn rất nhiều ngư dân khác đã đến khám ở đây đều rất cảm mến BS. Toàn”, anh Hùng chia sẻ.
Sau khi tiễn ngư gia trở lại xuồng, BS. Toàn tiếp chia sẻ: “Bây giờ nếu xảy ra trường hợp các chiến sĩ hoặc ngư gia mắc bệnh cần giải phẫu, đơn vị sẽ chuyển đến bệnh xá đảo Phan Vinh A cách khoảng 30 hải lý, ở đó đầy đủ trang thiết bị và nhân công cho giải phẫu, các đảo đó là tuyến trên của đảo này”.
ngày nay, hệ thống y tế tại Trường Sa đã khác trước, từng ngày có sự chuyển biến mạnh mẽ hăng hái. Tại trạm xá ở các đảo nổi nơi tôi đã đến như: Trường Sa Lớn, Trường Sa Đông, Sơn Ca, Sinh Tồn Đông thì điều kiện y tế tốt hơn nhiều. Ở đó có đủ nhân lực bác sĩ, y sĩ, kỹ thuật viên gây mê; ngoại giả còn được trang bị đầy đủ trang thiết bị y tế như máy siêu âm, điện tim, xét nghiệm... Đã khai triển các kỹ thuật mới đáp ứng đề nghị biển đảo như phẫu thuật viêm ruột thừa. Đặc biệt, có hệ thống Telemedicine kết nối với các bệnh viện quân đội lớn thuộc Bộ Quốc phòng. Khi gặp những trường hợp bệnh nặng, khó chẩn đoán, các thầy thuốc sẽ được hỗ trợ hội chẩn sớm và kịp thời chuyển vận bệnh nhân vào lục địa.
So với các đảo nổi, ở những đảo chìm, nhân lực, phương tiện trang thiết bị y tế chưa được trang bị đầy đủ; trạm xá chỉ có một bác sĩ hoặc y sĩ, các đội viên quân y ở đây hoạt động cốt yếu “độc lập tác chiến” là chính. Nhớ lại những ngày đầu, anh Toàn tâm tình: “Đây là lần thứ hai tôi được phân công nhiệm vụ công tác tại đảo chìm Núi Le A. Lần trước, 1 năm tôi khám và kê đơn khoảng 200 bệnh nhân, gồm cả cán bộ chiến sĩ trên đảo và ngư dân đánh bắt cá vùng phụ cận. ngư dân vào đây thường bị chấn thương nhẹ, viêm da dị ứng, tăng áp huyết, một đôi trường hợp chấn thương rách phần mềm phải khâu và băng bó vết thương. ngoài ra, một số trường hợp giảm áp do ngư gia lặn quá sâu cũng được tôi cấp cứu thành công. Các cán bộ, đội viên thường ít mắc bệnh mãn tính vì họ là những người trẻ tuổi, mạnh khỏe và được đoàn luyện thể lực hàng ngày. hi hữu mới có chiến sĩ mắc các bệnh cảm cúm thường ngày và chấn thương nhẹ”.
Tuy nhiên vẫn có trường hợp phức tạp đòi hỏi bản lĩnh của người thầy thuốc. BS. Toàn kể tiếp: “Tôi nhớ có lần, một đội viên bị đau bụng, các triệu chứng giống y như bệnh viêm ruột thừa cấp, nhưng chưa khu trú bệnh rõ ràng. Tôi rất ngần ngừ, không biết có nên thưa chỉ huy xin tàu chuyển chiến sĩ về đất liền để phẫu thuật hay không. Thật sự đây là một đòn “cân não”, nếu chuyển đúng để giải phẫu sớm là rất tốt, nhưng không đúng bệnh thì một sự tốn kém tài chính cho Nhà nước vì điều một chuyến tàu chạy cả đi lẫn về hơn 600 hải lý không hề dễ dàng. Hôm đó, tôi thức trắng đêm để theo dõi, may mắn đến sáng hôm sau thì đội viên hết đau bụng và thể trạng ổn định. thời khắc tôi công tác tại đảo chìm Đá Tây A cũng vậy, có trường hợp đau bụng rưa rứa, nhưng do thời tiết rất xấu, nếu chuyển bệnh nhân lên tuyến trên thì tàu và xuồng chẳng thể tiếp cận được đảo, nên tôi quyết định theo dõi, điều trị tại trạm xá và bệnh nhân bình phục”. “sang trọng nhiều năm công tác ở lục địa cũng như độc lập tại các đảo chìm, bản thân tôi cho rằng kinh nghiệm, nhạy cảm lâm sàng và khả năng ra quyết định độc lập là 3 yếu tố thành công trong công tác săn sóc sức khỏe cho cán bộ, đội viên và ngư gia đánh cá”, BS. Toàn nói.
Một bữa cơm của gia đình BS. Toàn ở quê.
Duyên với Trường Sa
BS. Nguyễn Viết Toàn sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Thạch Hóa, huyện miền núi Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Gia đình anh vốn có tình cảnh khó nhọc, khó khăn, nhà đông anh em, bố mẹ làm nghề nông là chính. Không cai quản gian khổ, anh Toàn đã nuốm vượt qua để học tập và thi đỗ vào Trường đại học Sư phạm Quảng Bình. Học đến niên học thứ hai, Toàn theo tiếng gọi giang san tham gia nhập ngũ, giấc mơ trở thành cha tạm gác lại. Trong quân ngũ, anh dự huấn luyện và đấu tranh giỏi. Sau 2 năm hoàn thành quân dịch, Toàn được đơn vị cử đi học y sĩ tại Trường Quân Y II, TP.Hồ Chí Minh.
Nhận bằng tốt nghiệp y sĩ quân y, Toàn về công tác tại Đội điều trị Vùng 4 Hải Quân. Sau đó đầu năm 2004, Toàn được phân công ra đảo chìm Tốc Tan C công tác 18 tháng. Đến năm 2008, anh xuất hành học đại học tại Học viện Quân y 103. Sau 4 năm miệt mài học tập, ra trường BS. Toàn quay về đơn vị cũ công tác. Năm 2014 BS.Toàn được phân công ra đảo chìm Núi Le A làm nhiệm vụ. Một năm sau, anh được phân công đến đảo chìm Đá Tây A để tiếp chuyện công việc của mình. Đến năm 2018, một lần nữa anh có duyên với đảo chìm Núi Le A này.
thế cục anh gắn với Trường Sa, còn gia đình anh gửi lại hậu phương quê nhà. Anh kể: “Mình lập gia đình vào năm 2008, ngày nay đã có hai cháu, cháu gái đầu năm nay học lớp 5, cháu trai đang học mẫu giáo lớn; còn vợ đang làm thư viện tại trường THCS ở quê. ngày nay vợ và con mình đang ở cùng với ông bà nội. Từ khi lập gia đình đến giờ mình có rất ít thời kì bên vợ con, bố mẹ để chăm sóc và sẻ chia với họ. Mình thương vợ lắm, một mình phải đảm đang nghĩa vụ vừa là người cha vừa là người mẹ vừa là người con để coi sóc mọi thành viên trong gia đình ”. Nói rồi, anh ngập ngừng, mắt nhìn xa xăm về phía trời mây sóng nước. Anh nhẹ nhõm quay đầu đi hướng khác, như thể lảng tránh đôi mắt chực ngấn nước với người đối diện. Tôi cũng cảm thấy khóe mắt mình cay cay. Không gian giữa hai người bác sĩ, một ở lục địa và một ở biên viễn bỗng nhiên lặng yên, chỉ nghe tiếng sóng vỗ rì rào dưới chân. Chợt nghĩ, tôi khao khát đặt chân đến mảnh đất Trường Sa linh chừng nào thì có nhẽ anh cũng khao khát được ở bên người thân đến từng ấy.
BS. Toàn thay mặt con gái nhận học bổng do ông Lương Thanh Nghị trao.
Hồi lâu, anh mới nói: “cuộc thế người đội viên mà, phải khiên chế tình cảm bản thân để hoàn tất nhiệm vụ của người quân y trên đảo. đôi khi gọi điện về nhà hoặc vợ gọi điện cho mình, qua điện thoại nghe tiếng khóc sập sùi của vợ, nghe ngôn ngữ của hai con, thương lắm, nhớ lắm... Lúc nào hai đứa cũng hỏi ba có khỏe không, lúc nào ba về, khi về ba nhớ mang vỏ ốc biển về cho con nhé, chúng con yêu ba và nhớ ba lắm”. Vậy đó, thương lắm, nhớ lắm, nhưng đảo xa vẫn còn cần lắm những con người như BS. Toàn. Rồi ánh mắt anh sáng lên: “Mỗi lần nghe điện thoại biết ba mẹ, vợ con vẫn khỏe, hai con chăm ngoan, học hành giỏi giang là mình yên tâm công tác hơn. Ngẫm cũng hay đời chiến sĩ có được hậu phương kiên cố đó là một nguồn cổ vũ lớn lao và niềm hạnh phúc vô bờ bến trong đời”.
Một niềm vui lớn trong dịp này đối với BS. Nguyễn Viết Toàn là con gái anh được ông Lương Thanh Nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài - Bộ Ngoại giao trao tặng học bổng vì có thành tích xuất sắc trong quá trình học tập.
Qua tìm hiểu thông tin từ các cán bộ đội viên trên đảo Núi Le A, tôi biết thêm; ngoài công việc coi ngó sức khỏe cho bệnh nhân, BS.Toàn còn là đội viên trên chiến trường tăng gia sản xuất, cải thiện cuộc sống hằng ngày cùng với các cán bộ đội viên trên đảo; tham dự huấn luyện và dùng thành thạo mọi vũ khí trong đơn vị để sẵn sàng đấu tranh trong mọi tình huống.
thời gian lưu lại đảo không được nhiều, tôi và BS. Nguyễn Viết Toàn đành tạm dừng cuộc trò chuyện, chúng tôi hẹn nhau gặp lại vào một ngày gần nhất để được tâm tình, san sớt nhiều hơn. Chia tay anh, tôi thầm ngưỡng mộ và bái phục ý chí của những chiến sĩ mang “quân hiệu chữ thập” đang công tác nơi đảo xa. Họ là những người vừa coi sóc bảo vệ sức khỏe cho cán bộ đội viên vừa coi sóc sức khỏe cho ngư dân đóng vai trò là “cột mốc di động về chủ quyền biển đảo”. Và họ có thể trở thành chiến sĩ cầm súng bảo vệ biển đảo quê hương khi có kẻ thù xâm lược.
Vâng, họ là những con người can tràng, bản lĩnh như BS.Toàn mà tôi đã gặp gỡ và trò chuyện. qua 4 đợt công tác tại các đảo chìm, anh đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ trong cuộc sống, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn và hy sinh tình cảm cá nhân của mình để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một chiến sĩ, thầy thuốc quân y nơi đầu sóng.
Trường Sa - Khánh Hòa, tháng 4/2019
BS. Trần Ánh Dương
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét