Làm gì để an toàn cho người bệnh và phẫu thuật?

Người bệnh chỉ có thể tin cậy vào cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi được coi sóc, điều trị an toàn, không gây ác hại cho người bệnh. Chất lượng không xảy ra một cách tình cờ mà đòi hỏi sự quyết tâm, chũm và phấn đấu thực hiện” - Đây là nhấn mạnh của Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến tại hội thảo Triển khai một số hướng dẫn về an toàn người bệnh và bảo đảm an toàn phẫu thuật do Bộ Y tế kết hợp với Tổ chức giải phẫu nụ cười (Operation Smile) tổ chức ngày 2/4 tại Hà Nội.

An toàn phẫu thuật là vấn đề then chốt đảm bảo chất lượng bệnh viện (ảnh minh họa).

Mất an toàn y học diễn ra ở nhiều nước

Theo Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến, quản lý chất lượng được xem là một trong những hoạt động đóng vai trò quan yếu không thể thiếu được đối với các cơ sở y tế trong giai đoạn hiện giờ khi những mong chờ của người bệnh - người dùng dịch vụ trông nom sức khỏe càng ngày càng cao hơn.

Để bảo đảm an toàn người bệnh và an toàn giải phẫu, trong những năm qua, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã tham vấn tích cực cho lãnh đạo Bộ để đổi mới phương thức quản lý, phương thức đánh giá chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng tại các cơ sở khám chữa bệnh và sự ra đời của Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng với 83 tiêu chí đến nay đã khẳng định ý nghĩa thiết thực trong việc đo lường, định hướng và góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Bên cạnh đó, Cục đã tư vấn xây dựng và ban hành được trên 6.389 quy trình kỹ thuật mới, kỹ thuật thường quy của các chuyên ngành như ngoại khoa, nhi khoa, giải phẫu nội soi, gây mê hồi sức... và trên 1.000 hướng dẫn chẩn đoán điều trị đã được duyệt và ban hành, góp phần tích cực để nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo an toàn người bệnh.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng thẳng thắn san sẻ, trong thực tiễn đã có trường hợp bệnh nhân đau chân phải, bị mổ chân trái, bệnh lý phổi phải, xử lý bệnh ở phổi trái, thậm chí có trường hợp nhầm giữa bệnh nhân này sang bệnh nhân nọ... Điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà ngay cả ở Mỹ cũng có những lầm lẫn như vậy xảy ra.

Dẫn thông tin của các nhà nghiên cứu đưa ra tỷ lệ mất an toàn trong у khoa có thể chiếm từ 6-18% số lượt điều trị nội trú và chiếm tới 10% căn nguyên gây tử vong bệnh viện. Tại Úc chỉ tính riêng tổn thất do mất an toàn trong dùng thuốc đã lên tới 1,2 tỷ đô-la Úc. Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến cho biết, vấn đề đặt ra là làm sao giảm bớt được những sự cố này và “tất nhiên không thể đòi hỏi con số tuyệt đối là tiệm cận đến zezo vì trên thực tại không một y tế của nước nào dám khẳng định điều này”.

Cần thay đổi tư duy đối với tai biến y học

PGS.TS. Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh cho rằng, hàng ngày chúng ta thực hành y học liên tưởng trực tiếp đến an toàn người bệnh, an toàn giải phẫu là vấn đề mấu chốt bảo đảm chất lượng bệnh viện. Hiện đã có 1.700 danh mục kỹ thuật và các quy trình chuyên môn với bác sĩ, điều dưỡng, phẫu thuật viên. Và để an toàn người bệnh tốt hơn chúng ta cần đổi thay tư duy đối với tai biến y học, từ việc phạt những người có sai sót y học chuyển sang đề phòng tai biến y học phê chuẩn khuyến khích, động viên khen thưởng người thông báo tai biến y khoa, trừ khi các tai biến do cố tình mới xử phạt, như vậy mới cải tiến được chất lượng.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, nguy cơ mất an toàn trong y học diễn ra hàng ngày, hàng giờ. Ngoài ra, chúng ta đang đối mặt với thách thức nhiễm khuẩn bệnh viện - mất an toàn người bệnh. Do đó, tất thảy những thách thức đó cần khắc phục để đảm bảo an toàn người bệnh. Cần cùng nhau phòng sự cố y khoa, chúng ta phải cảnh báo được thay đổi để an toàn hơn ưng chuẩn các hình thức khuyến khích bác sĩ, viên chức y tế thông qua việc thông báo, cảnh báo về những sự cố y khoa, từ đó có phương pháp xử lý sự cố có văn hóa, khoa học, sáng ý và sáng tỏ, có như vậy mới bảo đảm tốt an toàn phẫu thuật, an toàn người bệnh. “Ngoài ra, an toàn người bệnh còn là vấn để dùng thuốc phù hợp, cần hợp lý và hiệu quả, không chỉ kê đơn nội trú mà còn là kê đơn ngoại trú. Việc này đặc biệt cấp thiết trong tuổi bây chừ khi kháng kháng sinh đang gia tăng...” - Cục trưởng Lương Ngọc Khuê nhấn mạnh.

TS. Viết Tiệp - Giám đốc BV Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho biết, để nâng cao chất lượng bệnh viện, lãnh đạo bệnh viện luôn khuyến khích các khoa, phòng, trung tâm và mỗi cán bộ công khai, minh bạch các sự cố y khoa. Việc công khai đó không phải để phạt, xử lý cán bộ sơ sót, mà để dự phòng, không lặp lại. Bệnh viện sử dụng phương pháp “ma trận” để phân tích nguyên do, cội rễ các sự cố, từ đó đưa ra các biện pháp ngăn chặn, không tái phạm. Bên cạnh việc xây dựng các chỉ dẫn, quy trình, phần mềm báo cáo sự cố y học, bệnh viện xây dựng cơ chế khuyến khích tình nguyện báo cáo khi có sự cố; không giảm thưởng khi tình nguyện báo cáo sự cố do mình gây ra...

Nguyễn Hoàng